Boško Petrović – Jugoslovenski AS španskog rata 
(07.04.1911.-12.07.1937.)

Pored ruskih pilota, mnogi dobrovoljci iz drugih zemalja su leteli za Republikansku avijaciju tokom Španskog građanskog rata. Neki su služili za novac a neki za svoja uverenja. Među njima je bio i Boško Petrović koji je postao AS u kratkim ali nasilnih nekoliko sledećih meseci tokom kojih je uništio sedam! aviona nacionalističke avijacije.
Budući AS, Boško Petrović je rođen 7. aprila 1911. u malom selu pored Bele Palanke, Srbija. Malo toga se zna o njegovom detinstvu osim toga da je odmah posle završetka osnovne škole, otišao na beogradski Univerzitet gde je studirao pravo. Dok je boravio u Beogradu igrao je profesionalno fudbal i čak je igrao za državnu reprezentaciju. Verovatno dok je bio u Srbiji se priključio komunističkom pokretu.
Nakon diplomiranja na univerzitetu, nije se zaposlio kao advokat već se prijavio u Vazduhoplovnu školu koja se nalazila U Novom Sadu, koju je završio diplomirajući aprila 1936. Tokom obuke upozano se sa par tipova lovaca: Gourdou et Lesseure GL. 22 C-1, Avia BH-33 i Hawker Fury. Nije poznato da li je ikada služio u Jugoslovenskoj avijaciji.

.

boskop
Tokom Španskog građanskog rata, simpatizeri republikanaca koji su se pojavili na Balkanu, i pored neodobravanja njihovih vlada, hiljade mladij ljudi je otišlo u Španiju. Na Božić 1936, Boško Petrović (sa pasošom pod imenom  Fernandes Garsia) i sa svojim prijateljem, Sretenom Dudik, stigli su u Španiju. Odmah su se prijavili u letačku školu u Albacete gde su završili kurs za 26 dana.
Jugoslovenski piloti su stavljeni da lete na Breguet XIX, lakom bombarderu. Ovi prevaziđeni bombarderi, sa slabim defanzivnim naoružanjem i pritom jako spori, bili su veoma dobre mete za lovce nacionalista. Sovjetski dobrovoljci koji su koristili ove bombardere su razvili jedinu moguću taktiku koja im je dala ikakve šanse da prežive. Oni su prilazili metama leteći nisko iznad planina, iznenada se pojavljujući iznad meta, ispuštajući bombe, i brzo bežeći pre nego što neprijatelj može da otvori vatru na njih. I pored toga mnoge posade koje su letele na Breguet su poginule u akcijama. Tokom jednom od tih misija 14.februara 1937, dok je avionom pilotirao Boško Petrović sa Dudikom kao strelcom, bili su pogođeni od neprijateljske vatre. Sreten je poginuo, dok je Boško i pored toga što je bio ranjen sleteo sa svojim avionom bezbedno.
Nakon kratkog boravka u bolnici  Boško je stavljen da leti na brzim SB-2 Katushka bombarderima. Ipak s obzirom da je hteo da osveti smrt svoga prijatelja tražio je da ga premeste u lovačku eskadrilu. Nakon nekoliko letova sa SB-2, komadant Rebulikanske avijacije Sisneros, lično je prebacio Petrovića u El Carmoli letačku školu gde se obučavao da leti na I-15 Chato lovcu, obuku su držali sovjetski instruktori.
Krajem maja 1937. pridružio se lovačkoj eskadrili koje su sačinjavali španski, ruski, američki i  austrijski piloti. To je bila 1\26 escuadrilla sa  I-15 pod komandom Sovjeta Ivana Yeryomenka. Ostali piloti u eskadrili koji se spominju u knjigama su bili Rusi Leonid Rybkin, Michail Yakushin, Sergey Shelyganov, Ivan Karpov, Mikhail Petrov, Anatoly Serov, Victor Kuznetsov  i Vladimir Sorokin, Španci Jose Redondo i Luis Sardino, Amerikanac Albert Baumler i Austrijanac Walter Korrows i Tom Dobiash. Eskadrila je bila stacionirana u  Teruel i Compasoto od Maja do Jula 1937.
Nažalost, Boško Petrović nije bio u mogućnosti da učestvuje u vazdušnim bitkama jer je Centralna komanda koristila I15-ice isključivo za napadačke akcije. Ipak, njegov talenat je oktriven kada je oborio He-51 1 Jula.
Tokom ovog perioda eskadrila je aktivno učestvovala i operaciji Brunete ali je malo videla borbi jer je Republikanska komanda  planirala da ofanzivu završi sa trupama na zemlji u regionu Madrida. Određena su dva pravca napredovanja: Glavni iz regiona Valdemorilio u pravcu Brunete (selo sa populacijom od oko hiljadu ljudi) i dalje južno u pravcu Alacorna; Drugi, pomoćni napad – iz regiona malo severno od Madrida, blizu okupirane tačke Villaverde u pravcu Alacorna, gde bi prsten trebao da se zatvori.
Da bi problem bio rešen moguće je bilo sjediniti 18 brigada (u formacija od 8 divizija, sve ukupno oko 35 hiljada ljudi). Napredovanje je bilo podržano sa 164 artiljerijskih oruđa, 130 tenkova i oklopnih vozila i sa svim borbeno spremnim avionima Republike Španije (bez severnog dela fronta)-136 aviona. Iz sovjetskih arhiva struktura Republikanske avijacije je bila: 

Aerodrom, tip aviona, broj

•   Barrajos I-15 13
•   Alcala de Henares I-16 18
•   Torrejon de Ardos I-16 20
•   Talamanca R-Z 20
•   Comporeal R-Z 10
•   Villamor R-Z 20
•   Quintanar de la Orden R-Z 13
•   Tembleke SB-2 10
•   Madridehos SB-2 12

Avioni nacionalista u regionu dolaska bilu su zastupljene u sledećim brojevima.
Do početka Jula : Italijani – 2 grupe Fiat CR.32 (6 eskadrila), grupa  Romeo Ro.37, Nacionaliasti -  grupa Heinkela He 45, eskadrila Aero 101, 6 grupa Ju 52, Nemačko – izviđački avioni  iz A / 88. ukupno  200 aviona. Sa početkom napada republikanaca, u pomoć naionalistima cela avijacija uključujući i tri nemačke lovačke eskadrile  su pridotade praktično: 1. i  3. - na He 51, 2. - na Bf 109,  sve tri eskadrile iz K. / 88 ona Ju 52 i experimentalna jedinica-eskadrila VB/88 na He 111, su se transformisale u  4. K / 88. Republikanska komanda je pribeležila kvantitativnu superiornost aviona kod nacionalista.
Ovo je bio težak period za 1\26. Piloti su pravili po 4 do 5 borbnih misija dnevno a neprijatelj ih je brojčano nadjačao u skoro svakoj misiji. Tokom ovog perioda Boško je oborio još tri aviona (Fiat CR.32) u nedelji dana.
U svitanje 6. Jula 1937. Yereomenkova eskadrila je letela iznad Severne železničke stanice u Madridu kada su primetili grupu He-51 koja leti ka njima. Neočekivano He-51 su bili napadnuti od strane deset I-16 iz 1\21 eskadrile kojoj je komandovao Minaev. Tri He-51 su bila oborena iznad Kraljičinog mosta. Minaveva eskadrila se pridružila Yeryomenkovoj eskadrili leteći iznad Boadilla protiv grupe Do-17 bombardera. Boško Petrović zajedno sa Yeryomenkom, Kuznetsovim, Rybkinkovim napali su i oborili jedan Do-17. Pilot se spasao iskočivši padobranom i zarobljen je od strane republikanaca. Tokom ispitivanja, rekao je da je savetnik Himmler-a. U tom dvoboju Kuznetsov i Rybkin su srušili još jedan Do-17.
Tog dana dogodile su se još neke borbe. Već u sumrak 19 skvadron (10 Fiata) iz grupe Asso di Bastoni napalo je Yeryomenkovu eskadrilu, vraćajući se sa izviđačke misije (12 I - 15). Učesnik ove bitke Michael Yakushin je opisao tu bitku u kolekciji “Poema o kryliah” (Pesma o krilima):

The flight approached to the end, and we already returned to the aerodrome. Suddenly at 30-40 kilometers from a line of front above hostile territory is much higher than us contrary-crossing the group of unknown airplanes has passed. Marks on them it was not visible, the type of an airplane too is not clear, but on their silver-grey colouring it was possible almost correctly to define, what is it there were airplanes of the mutineers.
They have passed above us in the party of the catching sun, which was from us at the left behind. It seemed, that the pilots of the opponent us do not see, as they did not show any external attributes of aggressive intentions. But we vigilant monitored them. The enemy had large advantages: first is a difference in an altitude, second - capability to attack from sun.
Besides the fascist pilots believed, and it was their main miscalculation, that they have remained unnoticed. At presence of such advantages (altitude, sun, suddenness) they have decided to enter with us a combat.
Each of us was sure, that the opponent will not miss the favorable moment for an attack, and we to this were off-the shelf. The left link imperceptibly has passed on the right party to not hold down manoeuvre of a squadron at turn to left in the party of the opponent, if he will decide us to attack. Our expectations were justified. The group of fighters has passed in attack.
It we have defined , how the links of hostile group passed one behind another in diving, deploying in our party. To our squadron was unprofitable to engage in combat, as the flight approached to the end and combustible in tanks was on outcome. However to us nothing remained, as by command of squadron commander vigorously to deploy in the party of the opponent and to meet by his(its) head-on attack.
The combat began. All twenty four airplanes have fastened that famous "tangle", which was characteristic for air combats of those times. Now close we could make out each other. It were silver-grey "Fiats" with yellow - green camouflage and black crosses on wings and control surfaces of turn. On a manoeuvrability they conceded by ours to easy a little "chatos", and we without the special work fast took expedient rules (situations, positions) for attack. The amicable beginning of a combat has defined its further course. Our attacks all became more persevering and more safely. Already some hostile airplanes have failed on ground. ŤFiatsť, not maintaining our attacks, even more often tried to leave from them by revolutions, on which they hung, substituting thus Ťstomachesť under a fire of our fighters. Gradually in air it became more free, and soon fascist fighters have left battle field. On a commander's order, which already has headed for the territory, everyone began to be attached to him, being on the move disassembled on links.
What our pleasure was, when we have seen, that all our airplanes have appeared are safe. The first combat, and lost-free is a victory! ť.


Gubici neprijatelja u borbama bili su 5 lovaca (2 su sagorela padajući ka zemljii 3 su pala na zemlju), kod drugih, - 2 aviona su bila uništena i 3 oštećena sva obaranja su registrovana kao grupna pobeda.boskop2
talijani su priznali da su  6-7  Jula izgubili tri Fiata i dva pilota, moguće je da se sa sigurnošću prikažu gubici: kao 1 uništen italijanski lovac, Mario Vercellio je izgubljen, još jedan  pilot je iskočio iz oštećenog aviona, i ostala tri koja su oštećena prilikom prinudnog sletanja. Medju oštećenim avionima koji su spomenuti: A. Mattai i komandir grupe A. Zotti, imali su 9 pobeda.
9. Jula Boško je oborio Bf-109B u vazdušnoj borbi iznad Avilla. Ovo mu je bila 5-ta pobeda i postao je AS. (Ima nekih neslaganja u dokumentacijama, neki izvori spominju da je 9. Jula Yeyomenkova eskadrila zajedno sa podrškom od I-16 koji je vodio Ptukhin borili su se protiv 6 Bf-109B iznad Madrida. Zajedno Boško i Ptukhin napali su Bf-109 i oborili su ga).
12. Jula je bio poslednji dan života od Boška Petrovića. Ujutru Rybkinov let (sa Luis Sardina kao desnim pratiocem i Boškom sa leva)  je naređeno da napadnu-presretnu He-111B dalekometni-izviđački avion koji je leteo iznad  Sierra de Guadarrama planina. He-111 je oboren od strane Petrovića. Dok su se tri I-15- ice vraćala nazad napadnute su od strane dva Fiata koji su se iznenada pojavili iznad aerodrome Soto. Jedan Fiat je napao Petrovićev avion i oštetio ga. Ipak nakon par minuta Fiat je bio oboren od strane Sardine iznad piste za sletanje.
Kasnije te večeri desila se još jedna bitka. Bombarderi nacionalista su bombardovali Brunete, Boadilla  put gde su 13-ta i 15-ta Internacionalna brigada bile u ofanzivi. Eskadrila I-15-ica  (Yeryomenko sa Kuznetsov i Karpov kao pratiocem, Rybkin, Serov, Sorokin, Petrović i Baumler) napali su bombardere iznad brda Mosquito i Rommanillas. Šest Fiata je napala Yeryomenkov avion ali je jedan Fiat oboren od strane Kuznetsova i još jedan od strane Boška. Onda je odjedanput Boško izgleda izgubio kontrolu nad svojim avionom i srušio se. Pilot je nestao.
Boško Petrović je imao samo 26 godina kada je poginuo. On je jedini AS u celoj istoriji Jugoslovenske avijacije. Oborio je sedam aviona nacionalista, četiri su bili Italijanski Fiati CR. 32 koji su smatrani kao odlični protivnici na španskom nebu. Isto tako ne može se zaboraviti ni obaranje Messerschmitta Bf-109B.

Izvor:https://www.elknet.pl/acestory/petrovich/petrovich.htm