Spomenica Srpsko-Bugarskog Rata 1885-1886 Godine

 

 

 

 

 


Spomenica Srpsko-Turskog Rata 1876-1878 Godine

 

 

 

 

 

 


 

Spomenica na rat 1912

Medalju, poznatu kao "Spomenica za oslobođeno Kosovo", osnovao je 31. oktobra 1913. godine kralj Petar I u spomen na okončanje pobedničkog 1. Balkanskog rata, koji je kao najvredniji rezultat doneo oslobođenje Stare Srbije (Kosova i Metohije). Teritorija je podeljena između Srbije i Crne Gore.

Po okončanju 1. Svetskog rata, Pariska mirovna konferencija 1919. godine odobrila je stvaranje Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca proglašeno 1. decembra 1918. godine. Pre toga, Kraljevina Crna Gora je već bila ujedinjena sa Kraljevinom Srbijom. Medalja je dodeljivana oficirima, podoficirima i vojnicima srpske vojske, a dobila su je i građanska lica i medicinsko i administrativno osoblje koje je učestvovalo u ratu protiv Turske. Medalja je nošena o traci sa šest puta ponovljenom srpskom trobojkom (crveno-plavo-belo).

 

 


Spomenica na rat 1913

Spomen-krst je osnovan 25. novembra 1913. godine, da podseti na kratak, ali pobedonosni 2. Balkanski rat protiv Bugarske. Tokom 1912. i 1913. godine Kralj Petar I je osnovao nekoliko odlikovanja namenjenih nagrađivanju hrabrosti, odane službe i milosrđa, kao i prigodnih spomenica.

Krst je sličan Spomenici rata sa Bugarskom 1885/6. godine, sa nekim važnim i simboličnim razlikama: sumorno crno gvožđe spomenice nesrećnog rata 1885/6. zamenjeno je sjajnom pozlaćenom bronzom, dok je žalosnu crnu traku sa crvenim ivicama smenila trijumfalna crvena traka oivičena crnim, kao svedočanstvo promenjene ratne sreće. Ratni spomen-krst su dobili oficiri, podoficiri i vojnici srpske i crnogorske vojske, kao i građanska lica za zasluge i odanu službu tokom rata.

 

 


 

Spomenica na Rat za Oslobođenje i Ujedinjenje 1914-1918 God.

Medalja (ili Krst) osnovana 1. decembra 1920. godine od strane Princa-Regenta Aleksandra, trebalo je da bude spomen na rat protiv Centralnih sila vođen 1914-1918. godine, na oslobođenje srpske Otadžbine i na ujedinjenje Južnih Slovena. Rat je započeo napadom Austro-Ugarske na Srbiju 1914. godine, ali je srpska vojska sa uspehom odolevala dok se u operacije nije uključila i carska nemačka armija, potpomognuta bugarskim i turskim trupama. Brojčano inferiorna  srpska vojska je potisnuta i naterana u povlačenje i izgnanstvo. U Grčkoj, vojska se pregrupisala i nastavila ratne operacije na Solunskom frontu, u Severnoj Grčkoj, boreći se na strani Saveznika do pozne 1918. godine. Spomenica je dodeljena veteranima Velikog rata, oficirima, podoficirima, vojnicima i regrutima srpske i crnogorske vojske, kao i savezničkim vojnicima koji su doprineli oslobođenju Srbije. Medalja se nosila o trobojnoj traci (crveno-plavo-belo), a autor je bio Đorđe Čarapić.

 

 


Spomenica na Borbe za Oslobođenje Severnih Krajeva Jugoslavije 1918-1919 God.

Medalja je osnovana 10. oktobra 1939. godine u spomen na 25. godišnjicu borbi za severnu jugoslovensku granicu (u današnjoj Sloveniji). Spomenicu su dobili svi pripadnici vojske koji su aktivno učestvovali u borbama 1918-1919, s tim što su svi koji su u oružanim akcijama neposredno učestvovali medalju nosili o crvenoj traci sa plavo-belom ivicom, a oni koji nisu direktno učestvovali u borbi nosili su je o plavoj traci sa crveno-belom ivicom.

 

 

 


Albanska Spomenica

Medalja za spomen na povlačenje srpske vojske preko Albanije, ili Albanska spomenica, osnovana je 5. aprila 1920. godine, od strane Princa-Regenta Aleksandra, potonjeg Kralja Aleksandra I.

Krajem 1915. godine srpska vojska se suočila sa porazom, pošto su je iz više pravaca napale snage Austro-Ugarske, Nemačke, Bugarske i Turske. Doneta je odluka da se izvrši povlačenje prema jugu, u pravcu jadranske obale. Prešavši preko Albanije, vojska se sklonila u relativnu bezbednost grčkog ostrva Krf. Kralj Petar I i Princ-Regent Aleksandar delili su stradanje svoje vojske u povlačenju. Ovo jednostepeno odlikovanje stekli su svi pripadnici vojske koji su se povlačili preko Albanije. Medalja je nošena o svetlo zelenoj traci sa crnim prugama uz ivice.

 

 

 


Medalja Za Usluge Kraljevskom Domu (Mod. 1904, 1929, 1934)

Medalju je prvobitno osnovao vladajući Knjaz Milan Obrenović IV (potonji Kralj Milan I). Ovo odlikovanje nije spadalo u zvanična državna odličja, jer se nalazilo u neposrednoj ingerenciji Monarha, a u administrativnoj nadležnosti Kancelarije Maršala Dvora. Medalja je dodeljivana u četiri stepena (Zlatna medalja sa krunom, Zlatna medalja, Srebrna medalja sa krunom i Srebrna medalja), a nosila se o beloj traci sa prugama između njih; za vladavine Obrenovića te su pruge bile plave, a za vlade Karađorđevića crvene. Medalja je dodeljivana dvorskom osoblju za dugu i odanu službu.

Prvi model iz vladavine Kralja Petra I imao je u reversu grb Dinastije (1). Medalja za usluge Kraljevom Domu tokom vladavine Kralja Aleksandra I barem dva puta je menjala izgled. Jedan model je korišćen u periodu Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca (2), a drugi u periodu Kraljevine Jugoslavije (posle 1929.). Posle ubistva Kralja Aleksandra I u Marseju, 1934. godine, izgled Medalje je ponovo promenjen, a Kraljev lik zamenjen grbom Kraljevskog doma (3). Kasnije su se pojavila još najmanje dva modela, oba sa likom mladog Kralja Petra II.

 


Medalja Za Revnosnu Službu

Medalja za revnosnu službu osnovana je 19. aprila 1913. godine. Dodeljivala se u dva stepena (Zlatna i Srebrna medalja) oficirima, podoficirima, vojnicima i građanskim licima za odanu revnosnu službu, kao i za pomoć pruženu srpskoj vojsci tokom rata. Godine 1922. proširen je spektar zasluga, pa se od tada Medalja mogla steći i za izvanredno i odano službovanje u mirnodopsko doba. Medalja se nosila o plavoj traci.

 

 

 

 


 Medalja Za Unapređivanje Poljoprivrede

Medalju je 15. marta 1930. godine osnovao Kralj Aleksandar I Zakonom o poljoprivredi. Imala je tri stepena (Zlatna, Srebrna i Bronzana), a bila je namenjena dobitnicima nagrada na poljoprivrednim takmičenjima, kao i licima koja su značajno doprinela unapređivanju poljoprivredne proizvodnje i agrotehničkih postupaka. Dodeljeni stepen odgovarao je nivou takmičenja (Bronzana medalja za pobednike lokalnih takmičenja, Srebrna za oblasne pobednike, a Zlatna za pobednika na državnim takmičenjima). Medalja se nosila o traci pola zelene-pola žute boje.

 

 

 


 Orden Miloša Velikog

 

 

 

 

 


Medalja Za Građanske Zasluge

Medalju za građanske zasluge osnovao je 7. aprila 1902. godine Kralj Aleksandar I (Obrenović), ali je njeno dodeljivanje nastavljeno bez ikakvog prekida i tokom potonjih vladavina Petra I, Aleksandra I i Petra II.

Medalja je imala dva stepena (Zlatna i Srebrna medalja), i nosila se u 1. stepenu o crvenoj traci širokih svetlo plavih pruga uz ivice, a u 2. stepenu o crvenoj traci plavobelih ivica. Ipak, zna se da je posle 1903. godine 2. stepen nošen o istoj traci kao 1. stepen, iako se zakonska stipulacija nije izmenila. Medalja se dodeljivala za zasluge za Kralja Dinastiju i Državu, za dugu i zaslužnu javnu službu i opšte zasluge za narod.

 

 

 


 Spomenica na Šezdesetogodišnjicu Kraljeve Garde

 

 

 

 

 


 

Medalja Francusko-Srpskog prijateljstva iz 1916. Godine

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

Medalja za Spomen na Izbor Petra I Za Kralja Srbije i Povratak Dinastije Karađorđevića

Medalju je osnovao srpski Kralj Petar I 8. avgusta 1903. To je bilo prvo odlikovanje koje je uveo srpski kraljevski dom Karađorđevića. Knez Petar Karađorđević, koji je živeo u izgnanstvu u Švajcarskoj, pozvan je u Otadžbinu, gde je Narodna skupština 15. juna 1903. proglasila njegovo stupanje na Presto. Spomenica je dodeljivana članovima Vlade, poslanicima Narodne skupštine, kao i oficirima koji su u vreme proglasa bili u aktivnoj službi. Kasnije je pravo na Spomenicu priznato i svim rezervnim oficirima. Autor medalje bio je Đorđe Jovanović. Medalja se nosila na beloj traci oivičenoj plavo i crveno. 

 

 

 


 Medalja za Spomen na Dvadeset Petu Godišnjicu Oslobođenja Južne Srbije

Medalja je osnovana 1937. godine u spomen na 25. godišnjicu oslobođenja Južne Srbije (današnje Makedonije). Posle sloma Otomanskog carstva, Londonskim i Bukureškim ugovorom iz 1913. godine uspostavljene su nove granice, a teritorija Južne Srbije priključena Kraljevini Srbiji. Zvaničnici koji su prisustvovali proslavi u Skoplju dobili su ovu Medalju koja se nosila o crvenoj traci. Autor je bila Nada Doroski, a u aversu su bili likovi Kraljeva Petra I i Aleksandra I.

 

 

 


 Medalja za Spomen na 500 Godina Bitke za Kosovo

 

 

 

 

 

 


Medalja Odličnom strelcu

 

 

 

 

 


Medalja Za Vojničke vrline

Medalja je osnovana Ukazom od 21. decembra 1883. godine, a bila je namenjena vojnicima stalnog kadra ili rezerve za "osvedočene usluge Kralju i otadžbini", odnosno za "vanredno odličnu i revnosnu službu u vreme mirno, vanredno ili ratno uopšte". Medalja se dodeljivala u jednom stepenu, a nosila na traci sa plavim i belim prugama. 

 

 

 

 


Ratni Krst 1941

Poslednje odlikovanje koje je osnovao Kralj Petar II, 6. septembra 1943. godine. Dodeljivan je u jednom stepenu za vojne zasluge, za pomoć i podršku ukazanu Kralju i Otadžbini, odnosno Kraljevskoj vladi u izbeglištvu, kao i ratnom naporu pripadnika Jugoslovenske kraljevske vojske u Otadžbini i izvan nje. U reversu je portret đenerala Dragoljuba Mihajlovića.

 

 

 

 


Spomenica Udruženja Ratnih Invalida

Spomen krst je osnovan 1929. godine od strane Uprave Kluba oficira invalida Kraljevine Jugoslavije. U pitanju je poluzvanicno odlicje, jer je od strane Kancelarije Kraljevskih ordena bilo dozvoljeno da se nosi na uniformi. Krst je dodeljivan u jednom stepenu, a u aversu je imao portrete Kralja Aleksandra I i francuskog marsala, a srpskog vojvode, Franse d'Eperea. Marsal Franse d'Epere je komandovao saveznickom Istocnom armijom 1918. godine, u kojoj su bile u srpske i grcke jedinice. Srbi se bili veterani povlacenja preko Albanije. Ojacani, reorganizovani i pod komandom iskusnog ratnika, Saveznici su zapoceli ofanzivu koja se okoncala oslobodjenjem Srbije i pobedom.
Krst je nosen o beloj traci sa ivicama crveno-belo-plavo-belo crvene boje.

 

 

 


Krst Milosrđa

Krst je osnovan 7. maja 1913. godine, i dodeljivao se muškarcima i ženama, srpskim i stranim državljanima, za negovanje bolesnih i ranjenih tokom i posle rata. Dobijali su ga pripadnici srpske vojske, Crvenog krsta, kao i građani i dobrovoljci. Nosio se o svetlo plavoj traci. U obliku malteškog krsta, sa crveno emajliranim medaljonom u sredini. Na aversu medaljona, promera 18 mm, u sredini je ćir. natpis "ZA / NEGU" a naokolo "RANJENIKA I BOLESNIKA 1912". Na reversu medaljona je zlatni državni grb - dvoglavi orao sa štitom na grudima - na crvenoj podlozi. Ispod kandži orla sa strane po jedan ljiljan.

 

 


Orden Danila I

 

 

 

 

 


Odlikovanje Srpskog Društva Crvenog Krsta

 

Srpsko Društvo Crvenog krsta osnovano je 1876. godine. Godine 1877. Društveni Krst (poznatiji kao Orden Crvenog krsta) osnovan je kao jednostepeno odlikovanje. Po proglasu Kraljevstva, spoljni izgled Krsta je izmenjen, i tako izmenjen više se nije menjao. Krst je dodeljivao Odbor Društva Crvenog krsta, uz saglasnost Kancelara Kraljevskih ordena, za izuzetne zasluge i usluge za Društvo u vreme ratno i mirnodopsko, za negu i staranje o bolesnim i ranjenim, za dobrotvorstvo i lične zasluge. Nosio se o beloj traci; godine 1912. uvedena je Ratna traka, koja je bila bela sa crvenim prugama pored ivica.

 

Medalja za zasluge Crvenog krsta uvedena je 17. septembra 1912, u dva stepena (Srebrna i Bronzana medalja). Mogli su je dobiti muškarci i žene, srpski i strani državljani, za aktivno učestvovanje u negovanju i staranju oko bolesnih i ranjenih u ratno vreme. Kasnije se spektar kvalifikacija proširio pa se Medalja mogla dobiti i za mirnodopske zasluge. Godine 1933. prestalo je dodeljivanje Bronzane Medalje, ali je uveden viši stepen Zlatne medalje. Traka je bila istovetna onoj za Orden Crvenog krsta. Revers Medalje je prikazivao motiv "Kosovke devojke" koja poji vodom ranjenog Pavla Orlovića.


Medalja za Hrabrost (Mod. 1912 i 1913)

Medalja za hrabrost osnovana 14. novembra 1912. godine, a dodeljivana za istaknutu ličnu hrabrost pokazanu na bojištu u vreme 1. Balkanskog rata protiv Otomanskog carstva. Medalja je imala dva stepena (Zlatna i Srebrna medalja, koja se po izgledu razlikovala od Zlatne) i dodeljivala se vrlo kratko, jer je zamenjena drugim modelom. Razlog za zamenu je bio avers medalje u kome je Srbiju predstavljao alegorični ženski lik, što su srpski vojnici smatrali nepriličnim motivom na medalji za hrabrost. Zlatna medalja je nošena o crvenoj traci, a Srebrna o trobojnoj traci (crveno-plavo-belo).

Medalju za hrabrost novog modela (poznatiju kao "Medalja Miloša Obilića") osnovao je 12. jula 1913. godine Kralj Petar I, a dodeljivana je za dela velike lične hrabrosti, odnosno za ličnu hrabrost pokazanu na bojnom polju tokom kratkog, ali pobedonosnog rata sa Bugarskom 1913. godine. Medalja je dodeljivana u dva stepena (Zlatna i Srebrna medalja.) Dodela je nastavljena i tokom 1. Svetskog rata 1914-1918. godine, i tokom 2. Svetskog rata 1941-1945. godine, kako pripadnicima Kraljevske vojske, tako i pripadnicima savezničkih snaga. U aversu je idealni lik Miloša Obilića, srednjovekovnog srpskog viteza koji je smatran uzorom hrabrosti i časti. Ubili su ga Turci za vreme Kosovske bitke 1389. godine pošto je probo turskog sultana Murata I. Od tada, on je postao personifikacija neustrašivog srpskog ratnika, spremnog da suočen sa neminovnim porazom žrtvuje sopstveni život. Njegova žrtva nije sprečila srpski poraz i čitav Balkan je pao pod vlast Turaka, da bi pod njom ostao narednih 500 godina. Londonskim ugovorom od 1913. i bukureškim ugovorom, pobednička Srbija, Crna Gora i Grčka stekle su nove teritorije, što je Srbiji omogućilo da postane vodeća slovenska sila na Balkanu. Kneževina (odnosno Kraljevina posle 1910. godine) Crna Gora posedovala je sopstvenu Zlatnu medalju Miloša Obilića, koju je osnovao Vladika Petar II Petrović-Njegoš 1847. godine, ali te dve medalje nisu imale ničega zajedničkog.
Medalja se nosila o crvenoj traci. Autor je bio neizbežni Đorđe Jovanović.

 


 

*Sav tekst ove stranice prenesen je bez izmena sa zvanicne internet prezentacije Kraljevskog Doma Srbije. Za vise informacija idite na: www.royalfamily.org .

.